Jeśli celem wyborów w Warszawie jest wygrać z PiS, to możemy nie robić nic. Wygramy choćbyśmy wystawili konia... Pytanie, czy chcemy konia...

Koń lub pakt obywatelski

Obywatelski Pakt Senacki? O co chodzi, po co obywatelski, skoro pakt senacki został uzgodniony i trwają rozmowy już tylko o personalnych szczegółach? Czy chodzi o to, by polityków w Senacie zastąpić „nie-politykami”? Obywatelski Pakt Senacki to nie to samo, co Obywatelski Senat. Obywatelski Senat to marzenie, Obywatelski Pakt Senacki to absolutnie niezbędne minimum.

Czy chodzi o antypartyjną rewoltę?

Tylko do pewnego stopnia.

Po pierwsze w personalnych szczegółach tkwi diabeł – i to właśnie on jest dziś przedmiotem ustaleń, na ile da się sądzić po plotkach zza kulis. Pakt senacki z 2019 roku zawarto w betonowym układzie partyjnych aparatów, w drodze „targów o stołki”, podczas których podzielono kraj między trzy układające się partie, a każda z nich wyznaczyła na swoim terenie swoich kandydatów i kazała nam ich poprzeć jako jedynych – jedyną alternatywę wobec PiS. Dla niektórych oznaczało to sytuacje skrajnie trudne, jak to się stało w warszawskim okręgu 44., gdzie pod osłoną paktu senackiego wystawiono w ostatnim możliwym momencie Kazimierza Ujazdowskiego, który pasuje do progresywnej Warszawy jak pięść do nosa. Obecnie szykowany nam pakt ma być identyczny – w gronie tym razem czterech, a nie trzech partii.

Chodzi tymczasem nie o to, kto się do Senatu dostanie, ale kto z kim paktuje, w jaki sposób, jakie są koszty, a jakie zyski z kompromisów, kto i co tu w rzeczywistości z kim załatwia i dlaczego to nie jest pakt społeczny, tylko układ zawarty w gronie czterech facetów aspirujących do władzy.

Po drugie, kandydat Obywatelskiego Paktu Senackiego nie musi być koniecznie bezpartyjny. O ile tacy się zdarzą – jak Adam Bodnar, że o sobie nie wspomnę – będą według wszelkiego prawdopodobieństwa wyjątkami wśród polityków, dla których naturalną, zwykłą i jak dotąd prawidłową ścieżką była i pozostaje kariera w partiach. Kandydat Obywatelskiego Paktu Senackiego to nie ten, który do żadnej partii nie należy, a o partiach opowiada same złe rzeczy, jak Paweł Kukiz (albo ja sam, a opowiadam przecież coś znacznie różnego) – ale ten lub ta, którzy spośród pretendentów zostaną wskazani w procedurze, którą wszyscy znamy i rozumiemy, z powodów, które znamy, a wskazanie – byłoby idealnie – odbędzie się z naszym udziałem i będzie miało charakter wyboru.

Co to znaczy z naszym udziałem? Czyim dokładnie? I jak? Sposobów jest ileś i to właśnie o tych szczegółach byłby dziś sens rozmawiać, zamiast o niebezpiecznych personalnych diabelstwach.

  1. Pretendentów wypadałoby najpierw poznać.
  2. Następnie wypadałoby ich publicznie wysłuchać, najlepiej w sprzyjającej rzeczowej ocenie procedurze, w której autorami pytań i recenzentami odpowiedzi byliby najwybitniejsi polscy eksperci. Tych w Polsce nie brakuje. Nie wystąpią na partyjnych konwencjach, bo nie wolno im tego robić, jeśli szanują swój niezależny, ekspercki status i jeśli ten status wyklucza wykrzykiwanie haseł, które mają być chwytliwe.
  3. Sondaż jest najsłabszym, ale najprostszym i zawsze możliwym kryterium oceny. Można się na takie umówić z góry w gronie konkurujących ze sobą stron. Wariantem najmocniejszym i wcale nietrudnym do przeprowadzenia, zwłaszcza w niektórych miejskich okręgach, byłyby otwarte prawybory, trwające np. miesiąc i angażujące 5 do 10% wyborców. O mnóstwie sposobów pośrednich, angażujących samorządy, środowiska i organizacje pozarządowe jest jeszcze czas rozmawiać. Najlepiej w okręgach wyborczych.

Presja albo głosowanie na konia

Zgłaszam własną kandydaturę senacką z kilku powodów, ale najpierw właśnie po to, by problem wyboru postawić. Przed wyborcami z Warszawy i zza granicy. Czy to naprawdę jest wszystko jedno, kogo przeciw PiS wystawi „zjednoczona opozycja” i czy nie warto się zastanowić nad wyborem pomiędzy np. Ujazdowskim a Kasprzakiem? Dlaczego decyzję – bez niczyjego wpływu na nią – ma za nas podjąć kilku facetów albo wręcz jeden? Naprawdę chcemy głosować na konia, byleby był nasz? Owszem, jesteśmy gotowi tak zrobić i pokazaliśmy to wielokrotnie – ale czy tego chcemy? I czy to jest dobry pomysł? W Warszawie koń i tak zapewnia sukces, ale jak to wpływa na wynik w całej Polsce?

Skoro o Warszawie mowa, to warto ocenić sytuację może jednak trzeźwo. Jeśli stawką tych wyborów ma tutaj być – jak w całej Polsce – zwycięstwo nad PiS, to możemy nie robić nic. Z PiS naprawdę wygra tu choćby właśnie koń, o ile tylko ktoś załatwi mu dowód osobisty i zarejestruje go w PKW. Zdjęcia na plakatach nie są problemem, jakoś się kandydata ubierze i uczesze, w wywiadach pomoże życzliwość wciąż jeszcze wolnych mediów, a na koniec żadna z tych rzeczy nie będzie miała znaczenia – zdecyduje i tak nasza determinacja, a ona jest wielka i konia z pewnością wytrzyma nawet nieupudrowanego, wytrzymała już przecież niejedno.  

W miejscach takich jak Warszawa, także Trójmiasto, Poznań – można jeszcze wymieniać pośród setki okręgów – stawką w tych wyborach nie jest pokonanie PiS. Może nią być wybór właściwy. Co to znaczy? Nawet nie śmiem proponować, choć mógłbym. Proszę tylko, żeby się nad tym zastanowić. W końcu rozmawiamy tu wśród wielkomiejskiej inteligencji, czyż nie?

Jeśli jednak w planach naszych politycznych wodzów Warszawa ma przypaść im w nagrodę i jeśli o wyborze ma nadal nie być mowy, proponuję nie popadać w histerię. W żadnym z warszawskich okręgów (tak samo jest w Poznaniu, Trójmieście, w wielu miejscach) PiS nie przekracza progu 30%. Oznacza to, że jeśli partie wystawią konia i przy nim się uprą, odmawiając rozmów o wyborze, to startować bez ryzykowania katastrofy w większościowych wyborach senackich może również kandydat niezależny i ten wybór pozostanie naszą wewnętrzną sprawą, zupełnie niezależną od walki z PiS, bo niemającą na nią wpływu – dopóki do wyborów przeciw PiS staje nie więcej niż dwoje kandydatów. Nie mogliśmy w Warszawie przegrać równocześnie z Ujazdowskim. Któryś z nas musiał dostać więcej niż 30%, skoro do podziału było 70. Tak to wygląda w Warszawie i miastach pod tym względem do niej podobnych, a nie np. w Łodzi, gdzie głosy trójki kandydatów – PiS, niezależnego Kwiatkowskiego, dysponującego poparciem nie dość lojalnej części PO (przeciw Schetynie poparła go Hanna Zdanowska) oraz Małgorzaty Niewiadomskiej-Cudak wysuniętej z SLD w ramach paktu – rozłożyły się równomiernie i katastrofa była możliwa. W Warszawie da się odmawiającym debaty zagrozić utrzymaniem kandydatury do końca i wbrew paktowi. W Warszawie i podobnych miastach mamy szansę nacisku, możemy wybrać sobie Senat po prostu dobry. Jakiego Senatu chcemy?

Tam, gdzie żyją lwy

Tak Rzymianie oznaczali na mapach tereny barbarzyńskie, co przypomniał Kuba Wygnański, proponując partiom, by „oddały Inflanty”, czyli kandydackie miejsca w okręgach, w których i tak dostają łomot i najpewniej dostaną znowu. Tu sytuacja oczywiście wymaga, by przeciw PiS wystartował jeden kandydat wspólny. Przy czym każdy z okręgów ma swoją specyfikę, a sytuacja jest radykalnie odmienna wszędzie tam, gdzie PiS wygrywa nie przekraczając progu 50% głosów i gdzie szanse przełamania są wyraźne, a inna tam, gdzie szanse wyglądają gorzej, bo PiS punktuje tam na poziomie 60% lub więcej i nikt w zasadzie nawet nie wystawia poważnych kontrkandydatów. To nie są liczne okręgi, ale istnieją. W obu typach zasadnicze jest rzecz jasna pytanie, jaka kandydatura się sprawdzi?

Wydaje się, że niekoniecznie partyjna, bo sukces PiS w tych rejonach brał się z niechęci do „elit”, czy też „klasy politycznej”, a PiS zdołał przekonać ludzi w ten charakterystyczny dla siebie sposób, że jest „antyestablishmentową opozycją” nawet wtedy, kiedy rządzi i trzyma w garści wszystkie media. W takich miejscach wygrywają ludzie ciężko pracujący, co nie wyklucza zawodowych polityków, jak o tym przekonuje wygrywająca systematycznie na Podkarpaciu Elżbieta Łukacijewska – tamtejsza liderka PO. Wojciech Bakun związany z Kukiz ’15, zrywając te związki w kampanii samorządowej w Przemyślu pokonał kandydata PiS z przewagą niemal 75%, choć równocześnie PiS wygrywa Senat w tamtejszym okręgu z przewagą ponad 60%, a w samym Przemyślu – ponad 50. Jak widać, da się nawet w takiej sytuacji. Ale widać też, że podczas prowadzonej w klasyczny sposób partyjnej walki da się jednak wyłącznie dostać łomot.

O ile zatem wielkomiejski komfort pozwala nam szukać kandydatów po prostu dobrych, nie przejmując się zbytnio zagrożeniem ze strony PiS, o tyle frontowa sytuacja przysłowiowej „Ściany Wschodniej” zmusza nas do szukania ludzi lepszych – wymuszając przy okazji poszukiwanie dla nich legitymacji innej niż partyjna, bo cała gama przykładów w rodzaju Wojciecha Bakuna czy Konrada Fijołka pokazuje, że PiS pokonuje się czymś innym niż szyld opozycyjnej partii. Tu wobec tego obywatelskie komitety przydałyby się nawet bardziej.

Dlaczego ich nie tworzymy i na co czekamy wsłuchani w plotki o tajnych rozmowach paktujących polityków? Z plotek dowiadujemy się np., że PO wystawi do Senatu Giertycha. Recepta na sukces, doprawdy…

6 Responses

  1. Tylko kandydaci obywatelscy którzy przebrną przez debatę są wiarygodni.Ujazdowski aktualnie jest w PSL.Do wyborów to się może zmienić

    1. Ujazdowskiego ja nie oceniam. Uczestniczył w montowaniu frakcji, która w sporze o praworządność i KPO stawiała na nowy polityczny ośrodek wokół Dudy, co uważam za katastrofalną próbę. Ale nie on jeden w takie rzeczy się angażował i nie sądzę, żeby bardzo odstawał. Wbrew wielu prognozom nie “zdradził” na rzecz PiS. Odszedł w stronę PSL — też nie on jeden się przetransferował, to nic nadzwyczajnego. Ujazdowski kogoś być może reprezentuje. Ale oczywiście problem polegał nie tyle na nim samym, nie na tym, że to był wiceprezes PiS. Trzeba zrozumieć tę logikę — komuś, kto porzuca PiS należy zgotować powitanie: między innymi po to, by wysłać sygnał następnym. Wszystko jest ok. Wszystko, tylko nie narzucenie wyborcom sytuacji bez wyboru. W dodatku tak nieszczęśliwie: ultrakonserwatwny Ujazdowski w progresywnej Warszawie.

      Pamiętajmy: nie on jeden. Powiedziałem wtedy, że Ujazdowski nie pasuje do Warszawy, która dopiero co wybrała TRzaskowskiego. I co? I nazajutrrz Trzaskowski poparł Ujazdowskiego 😉 Nie sądziłem, że się na to zdobędzie 😉 Twardy jest. My też. Większość wyborców Lewicy zagłosowała na Ujazdowskiego. Tak mamy. Głosujemy choćby na konia. To dopiero jest tragedia.

    2. Debaty są ważne i potrzebne, ale nie robiłbym z nich aż dogmatu. Żebym oddał swój głos np. na Janinę Ochojską, nie muszę oglądać jej wysłuchania. Gdyby udało się (gdy już się uda) wprowadzić to jako normę zwyczajową, znacznie poprawi się jakość życia publicznego. W tych wyborach, jeżeli wśród kandydatów pojawią się osoby, które ewidentnie zapracowały już na swoje społeczne zaufanie, nie będę od takich oczekiwał dodatkowych wyjaśnień i deklaracji. Udział w debatach i wysłuchaniach jest przecież narzędziem do wyłonienia ludzi godnych zaufania, a nie celem samym w sobie.

      1. Podobnie nie muszę słuchać Bodnara, bo już go wiele razy słuchałem. Natomiast — jeśli miałbym wybór pomiędzy nim, a choćby Borowskim (też wiem, kto to) — to chciałbym móc wybrać, a nie akceptować wybór Tuska, mówiąc już całkiem wprost.

        Powiem jeszcze więcej. Może się zdarzyć, że Adam Bodnar nie będzie miał kontrkandydata. Sam przeciw niemu bym nie wystąpił. Powodów kilka by się nawet może znalazło, ale nie miałbym raczej żadnych szans wytłumaczyć ich komukolwiek. Sytuacje, w których do wyborów staje jeden kandydat i głosowanie się wobec tego nie odbywa, muszą wystarczyć podpisy poparcia, zdarzają się częściej niż myślimy (w wyborach samorządowych) i nie urągają demokracji. Inni nie stają do wyborów, bo — jak to jest więcej niż prawdopodobne w przypadku Bodnara — nie ma takiego, kto by z nim miał szanse, albo z innych przyczyn. Czym innym jest jednak ta sytuacja, a czym innym decyzja: “tu nikogo nie wystawiamy” podjęta w partyjnej centrali ponad naszymi głowami.

        Najgorsze jest jednak, że tak sobie możemy gadać. Wszystkie dane pokazują, że tym, czego chcą w większości wyborcy, jest właśnie to, żeby im partie wstawiły kogokolwiek, choćby konia.

        1. Zgoda. W sytuacjach, gdzie występuje dóch lub więcej kandydatów, na których skłonny jestem głosować, a w moim odbiorze, są oni jako kandydaci dość porównywalni, debata czy wysłuchanie jest bardzo potrzebne i w takim przypadku brałbym też pod uwagę odmowę w udziale, gdyby komuś z nich tak się zdarzyło. Nie sądzę jrdnak, żeby tak kolizyjnych przypadków było wiele.

  2. Bardzo interesująca stonka kandydata. Wypełnia wiele postulatów reprezentanta spolegliwego, które już prawie 10 lat temu opublikowałem tu: https://bisnetus.wordpress.com/2015/09/23/o-reprezentancie-spolegliwym/

    Parę akcentów rozłożyłbym inaczej (np. więcej eksponencji działów “O mnie” i rekomendacji środowiskowych) i nieco uzupełnił (np. opis społeczno-środowiskowy okręgu wyborczego, który kandydat chce reprezentować). Ale generalnie podejście bardzo dobre. Gratuluję.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Chociaż przesuńcie ten płot, idioci…

Płot na granicy dostarcza rozstrzygającego dowodu nie tylko w sprawie etyki, która dziś nikogo nie obchodzi, „bo wojna” i „bo wybory”, ale również w sprawie rozumu. Rządzili i rządzą nami ludzie bezrozumni.

Czytaj »

Panie Premierze,

Nie mam na kogo głosować. Ale to pół biedy. Ilekroć się odezwę, zewsząd słyszę „odczep się od Tuska”. To zaś powoduje, że mojej Polski nie ma. Nie zdołał tego sprawić Kaczyński, sprawił to Pan. Chcę, żeby Pan to wiedział.

Czytaj »

Jak będzie?

Będziemy wszyscy wspierać nasz rząd. Słusznie. Bo to jest właśnie nasz rząd. Tak chcieliśmy przez osiem lat. I tak wybraliśmy. Nie będziemy dbać ani o ustrój, ani o legalistyczną, konstytucyjną ortodoksję. Nie będziemy dbać również o zaniechania. Też słusznie – możliwości są, jakie są, nie da się tego ignorować, jak to zrobiła Helsińska Fundacja w sprawie telewizji. Skutek będzie jednak taki, że na tym etapie będziemy zarówno wspierać autorytarny model państwa, jak i mobilizować emocje do politycznej wojny z prawicą. Każdy postulat trwałej naprawy polskiej demokracji stanie w ostrym konflikcie z bieżącą pilną potrzebą utrzymania władzy demokratów. Dopóki w wojnie o władzę będziemy wygrywać, będzie nieźle, co nasze dzisiejsze myślenie usprawiedliwi. Źle będzie, kiedy przegramy. Będzie gorzej niż w przegranych znanych nam z przeszłości. I być może rzeczywiście tak już musi być.

Czytaj »

Urok rządów PiS

– Andrzej, no ok – oświadcza Donald Tusk – niech rządzi Mateusz. Będziemy konstruktywną opozycją. Ale jedno weto choćby najmniej ważnej naszej ustawy i Mateusza wypierdalamy.

Czytaj »